Literatura renesansu w Polsce
Literatura renesansu w Polsce obejmuje przede wszystkim wiek XVI.
Myśl humanistyczna zaczęła docierać do Polski już w drugiej połowie XV wieku. wielką zasługę w tej dziedzinie mieli studiujący we Włoszech Polacy, którzy zaczęli przywozić do kraju wszystkie " nowinki".
w czasach renesansu językiem międzynarodowym uczonych i literatów była łacina. Jednak najwybitniejsi poeci tego okresu zaczynali już pisać w językach ojczystych.
Poetą, który jako pierwszy zaczął pisać utwory w języku polskim był Mikołaj Rej z Nagłowic ( 1505 - 1569).
Innym słynnym poetą tego okresu był Jan Kochanowski ( 1530 - 1584), którego twórczość uważa się za szczytowe osiągnięcie literatury polskiej w okresie Odrodzenia. Ważne miejsce w twórczości tego poety zajmują fraszki i pieśni. Fraszki, czyli utwory o błahej tematyce, adresowane były często do konkretnych osób i pisane były przy różnych okazjach. zawierają jednak głęboką refleksję nad życiem.
Jest autorem humanistycznej tragedii politycznej pt. Odprawa posłów greckich.
Ostatnim wielkim dziełem Kochanowskiego był cykl utworów żałobnych czyli Treny. Napisane one zostały po śmierci ukochanej córeczki Urszuli w 1580 roku.
Dzieła literackie pisane w renesansie były prostym i klasycznym językiem. Wyrażano je w sposób jak najbardziej prosty i klarowny. Czerpano z antyku. Stosowane środki i gatunki stylistyczne musiały być dostosowywane zgodnie z obowiązującą zasadą decorum. Oddają w ten sposób ideał i prawdziwość życia człowieka renesansu.
W Renesansie człowiek był w centrum całego zainteresowania. Uważano, że człowiek jest w stanie poznać wszystko. Humaniści odrzucali także, fakt iż człowiek rodzi się naznaczony grzechem pierworodnym. Człowiek jest osobą, która ma wolna wolę. To co robi zależy właśnie od jego woli a w życiu winien kierować się rozumem.
Wiersze i poematy napisane przez renesansowych humanistów charakteryzują się następującymi cechami:
• prosty i jasny język
• brak wyszukanych środków ekspresyjnych
• klasyczne i niewyszukane środki stylistyczne
• dobór gatunków z klasyczną zasada decorum
Wszystko to stosowane jest w tym celu by jak najpełniej oddać harmonię, ład i piękno otaczającej i kreowanej przez poetów i artystów rzeczywistości.
Najważniejsze nurty filozoficzne epoki renesansu to:
• Epikureizm - jest to prąd wprowadzony przez twórcę, który nazywał się Epikur. Podstawowym założeniem epikureizmu było zaspokajanie własnych potrzeb i dążenie do własnego szczęścia. Maksyma epikurejczyków to "carpe diem" - oznaczająca chwytaj dzień. Znaczy to, że trzeba się radować i cieszyć każdym dniem.
• Stoicyzm- to drugi obok epikureizmu kierunek filozoficzny. Jego twórcą był Zenon z Kition. Podstawowym założeniem tego kierunku jest zachowanie cnoty jako jedynej drogi do szczęścia. Bez względu na wszystko, należy zaakceptować zaistniałą sytuację, bo nie można swojego losu zmienić. Wzorem ideałem stoika był mędrzec, który żył nie ulegając emocjom przyjmował wszystko ze spokojem.
Myśl humanistyczna zaczęła docierać do Polski już w drugiej połowie XV wieku. wielką zasługę w tej dziedzinie mieli studiujący we Włoszech Polacy, którzy zaczęli przywozić do kraju wszystkie " nowinki".
w czasach renesansu językiem międzynarodowym uczonych i literatów była łacina. Jednak najwybitniejsi poeci tego okresu zaczynali już pisać w językach ojczystych.
Poetą, który jako pierwszy zaczął pisać utwory w języku polskim był Mikołaj Rej z Nagłowic ( 1505 - 1569).
Innym słynnym poetą tego okresu był Jan Kochanowski ( 1530 - 1584), którego twórczość uważa się za szczytowe osiągnięcie literatury polskiej w okresie Odrodzenia. Ważne miejsce w twórczości tego poety zajmują fraszki i pieśni. Fraszki, czyli utwory o błahej tematyce, adresowane były często do konkretnych osób i pisane były przy różnych okazjach. zawierają jednak głęboką refleksję nad życiem.
Jest autorem humanistycznej tragedii politycznej pt. Odprawa posłów greckich.
Ostatnim wielkim dziełem Kochanowskiego był cykl utworów żałobnych czyli Treny. Napisane one zostały po śmierci ukochanej córeczki Urszuli w 1580 roku.
Dzieła literackie pisane w renesansie były prostym i klasycznym językiem. Wyrażano je w sposób jak najbardziej prosty i klarowny. Czerpano z antyku. Stosowane środki i gatunki stylistyczne musiały być dostosowywane zgodnie z obowiązującą zasadą decorum. Oddają w ten sposób ideał i prawdziwość życia człowieka renesansu.
W Renesansie człowiek był w centrum całego zainteresowania. Uważano, że człowiek jest w stanie poznać wszystko. Humaniści odrzucali także, fakt iż człowiek rodzi się naznaczony grzechem pierworodnym. Człowiek jest osobą, która ma wolna wolę. To co robi zależy właśnie od jego woli a w życiu winien kierować się rozumem.
Wiersze i poematy napisane przez renesansowych humanistów charakteryzują się następującymi cechami:
• prosty i jasny język
• brak wyszukanych środków ekspresyjnych
• klasyczne i niewyszukane środki stylistyczne
• dobór gatunków z klasyczną zasada decorum
Wszystko to stosowane jest w tym celu by jak najpełniej oddać harmonię, ład i piękno otaczającej i kreowanej przez poetów i artystów rzeczywistości.
Najważniejsze nurty filozoficzne epoki renesansu to:
• Epikureizm - jest to prąd wprowadzony przez twórcę, który nazywał się Epikur. Podstawowym założeniem epikureizmu było zaspokajanie własnych potrzeb i dążenie do własnego szczęścia. Maksyma epikurejczyków to "carpe diem" - oznaczająca chwytaj dzień. Znaczy to, że trzeba się radować i cieszyć każdym dniem.
• Stoicyzm- to drugi obok epikureizmu kierunek filozoficzny. Jego twórcą był Zenon z Kition. Podstawowym założeniem tego kierunku jest zachowanie cnoty jako jedynej drogi do szczęścia. Bez względu na wszystko, należy zaakceptować zaistniałą sytuację, bo nie można swojego losu zmienić. Wzorem ideałem stoika był mędrzec, który żył nie ulegając emocjom przyjmował wszystko ze spokojem.